Çocuk Oyunları

Çapan Çapan

“Çapan çapan elleri/Kırılmasın kolları/Kırılırsa kırılsın/ Komşu kızının elleri” dörtlüğü ezgi ile söylenerek çocuğa el çırptırılır.

Çi.. Çi.. Çivana

Büyük kişi çocuğun elini, çocuk da büyüğün elini çimdikleyerek tutar. Eller aşağı yukarı kaldırılıp indirilirken şu tekerleme söylenir: “Çi çi çivana./Arpa, buğday, pivana./Sarı kuşun saçağı,/ İsmail’in bıçağı./Karga çalı döşürdü,/ Nene kgılik* pişirdi./Onu da karga aldı kaçırdı./Pııırrrrrr!...” En sonunda pırr derken eller birbirine karıştırılır. Çocukların en çok hoşuna giden yeri de burasıdır zaten. Heyecanla bu anı beklerler...  [*Mer-kezde “kgılik”  yerine “bokgol” şeklinde söylenir. İkisi de aynı şey olup,  küçük ekmeğe denir.]

Ayak Oyunu

Üç dört yaşlarındaki birkaç çocuk, ayakları otaya gelecek şekilde otururlar. Oyunu yöneten kişi de çocukların yanlarına oturur. Oyunu yöneten (veya oynatan) kişi her dizede sırayla birinin ayağına eliyle dokunarak şu tekerlemeyi söyler: “Bir birliğim/İki ikiliğim/Üç üçlüğüm/Dört dörtlüğüm/ Beş beşliğim/ Altı  elek/ Demir telek/ Salla bunu/ Çek şunu...”  Çek şunu dizesi hangi çocuğun ayağına denk gelirse o çocuk oyundan çıkar. Oyun bu şekilde devam eder. En sona kalan çocuğu diğerleri döver.

Aynı oyunda söylenen bir başka tekerleme daha vardır. Oyunu yöneten kişi bu tekerlemenin her kelimesinde çocukların ayaklarına sırayla dokunur. Bu tekerleme de şöyledir: “Bacadan bahti fitna göz/Biri şahin biri boz/Bindum bozun boynina/Gettum Halep yolina/Halep yolu bit bazar/İçinda maymun gezar/Maymun beni korhutti/Kulahlarini sarhitti.../Salla buni/Çek şuni...”   

Çiçioyinik veya Çirnik

Lök (Morkaya) taraflarında Çiçioyinik adıyla oynanan bu oyun Büyük Hevek (Yaylalar) taraflarında Çirnik adıyla bilinir.

Çiçioyiniği yapmak için önce yere çok sağlam bir biçimde orta kalınlıkta bir kazık çakılır veya gömülür. Kazığın ucu sivriltilir. Bundan sonra 4-5 metre boyunda sağlam bir sırık temin edilerek sırığın tam ortası, yere çakılı kazığın ucunun tam oturacağı şekilde oyulur. Sonra kazığın sivriltilmiş ucu iyice yağlanır, sırık rahatça dönsün diye. Sırığın oyulan yeri kazığın yağlanmış ucuna oturtulur. Böylece çiçioyinik kurulmuş olur. İki çocuk sırığın iki tarafına otururlar ve ayaklarını yere vurarak başlarlar sırığın üzerinde havada dönmeye. Çocuklar dengelerini sağladıktan sonra sırığı kendi ekseni etrafında döndürerek, ayaklarını yerden kesip havada dönmeye başlarlar. Ayaklarını yere vurarak yavaştan dönmeye başlayan çocuklar, hızlarını giderek arttırırlar ve bir ahenk tutturarak döner dururlar. Çocuklardan birisi dengesini kaybedip yere düşene kadar oyuna devam edilir. Çiçioyinik dönerken kazık ve sırık ağaçlarının birbirine sürtünmesi ile “cııır...cııırrrr” diye sesler çıkar. Bu sesin daha iyi çıkmasını isteyen çocuklar, kazığın yağlı ucu ile sırığın arasına bir miktar odun kömürü dökerler. Böylece ses daha fazla ve daha güzel çıkar. Hevek tarafında bu oyun, çocukların yere düşünce bir taraflarının in cinmemesi için daha çok kışın, yeteri miktarda kar yağdığı zaman oynanır. Düşen çocuk böylece yumuşak karın üstüne düşmüş olur ve sakatlanma riski azalır.   

Kaynak: Taner ARTVİNLİ; Yusufeli, Yusufeli Kaymakamlığı yayını, Ankara 2000

ETKİNLİKLER

KİTAPÇIK VE DERGİLER

YUSUFELİ KAZANIYOR 2014

YUSUFELİ KAZANIYOR 2014

28 Nisan 2014

Kitapçığı Görüntüle

DİĞER KİTAPÇIK VE DERGİLER

FOTOĞRAF GALERİSİ TAMAMI...

VİDEO GALERİSİ

ARTVİN VALİLİĞİ TURİZM PORTALI

yusufeli valiliği turizm portalı